Punë
Jeta në Zvicër
Si duket zhvillimi i pagave?

Pavarësisht rritjes së pagave reale, raundi i pagave ishte i pamjaftueshëm

- Noémie Zurlinden

Përfundimet e bisedimeve për pagat u sjellin shumë të punësuarve përmirësime reale. Megjithatë, nevoja për përmirësim mbetet e madhe. Pagat reale kanë ngecur për më shumë se 10 vjet dhe mbeten prapa zhvillimit të produktivitetit. Bisedimet kolektive dhe rritja e pagave për të gjithë mbeten qendrore.

Rritje të vogla të pagave reale

Shtrenjtimi aktualisht është shumë i ulët, nga 0,1 deri në 0,2 për qind. Prandaj, për shumë të punësuar ka rritje reale të pagave. Rritja reale e pagave do të thotë që pagat rriten më shumë se çmimet – kështu që mbetet një pagë më e lartë edhe pas marrjes parasysh të rritjes së çmimeve. Në tregti dhe në sektorët e ndërtimit shpesh u negociuan rritje të përgjithshme të pagave dhe kjo shpesh mjaftoi për rritje të vogla reale. Në industri, nga ana tjetër, ka kryesisht vetëm rritje individuale të pagave. Në shumë sektorë me paga të ulëta ka rritje të rëndësishme të pagave minimale. Kështu për shembull në sektorin e pastrimit në Zvicrën gjermane, në shërbimet private të sigurimit dhe në dyqanet e karburanteve. Edhe në sektorin e huadhënies së personelit pagat minimale u rritën. Disa punëdhënës u treguan jashtëzakonisht të prerë në negociatat e pagave. Coop dhe Fenaco refuzuan rritjet e përgjithshme të pagave – negociatat dështuan. Ndërsa te Nestlé në lokacionin e Lozanës dhe te Nespresso kishte madje një vit pa asnjë rritje (Raundi zero).

Nachholbedarf bleibt

Inflacioni aktualisht është shumë i ulët, nga 0,1 deri në 0,2 për qind. Prandaj, për shumë të punësuar ka rritje reale të pagave. Rritja reale e pagave do të thotë që pagat rriten më shumë se çmimet – kështu që mbetet një pagë më e lartë edhe pas marrjes parasysh të rritjes së çmimeve. Në tregti dhe në sektorët e ndërtimit shpesh u negociuan rritje të përgjithshme të pagave dhe kjo shpesh mjaftoi për rritje të vogla reale. Në industri, nga ana tjetër, ka kryesisht vetëm rritje individuale të pagave. Në shumë sektorë me paga të ulëta ka rritje të rëndësishme të pagave minimale. Kështu për shembull në sektorin e pastrimit në Zvicrën gjermane, në shërbimet private të sigurimit dhe në dyqanet e karburanteve. Edhe në sektorin e huadhënies së personelit pagat minimale u rritën. Disa punëdhënës u treguan jashtëzakonisht të prerë në negociatat e pagave. Coop dhe Fenaco refuzuan rritjet e përgjithshme të pagave – negociatat dështuan. Ndërsa te Nestlé në lokacionin e Lozanës dhe te Nespresso kishte madje një vit pa asnjë rritje (Raundi zero).

Nevojiten rritje pagash për të gjithë

Megjithatë, rritjet e pagave nuk mjaftojnë për të kompensuar nevojën e mbetur nga vitet e fundit. Çmimet, qiratë dhe primet e sigurimit shëndetësor u rritën ndjeshëm dhe rënduan mbi punëmarrësit. Prej 10 vitesh pagat reale kanë stagnuar. Dhe ato mbeten prapa zhvillimit të produktivitetit të punës. Ndërsa punëmarrësit bëhen gjithnjë e më produktivë, pagat e tyre stagnojnë dhe mezi e ndjekin rritjen e kostos së jetesës.

Përmbledhja e pagave

Dega

Kontrata Kolektive

Ndërmarrja

Pagat efektivePagat minimaleTë tjera
Ndërtimi dhe Industria e ndërtimitIndustria e produkteve të betonit15 Fr. në përgjithësi, 5 Fr. individualisht  
Zyrat e inxhinierisë në Gjenevë 100 deri 200 Fr. 
Industria e tullave50 Fr. për të gjithë10 Fr. 
Industria MEM (Makineri, Elektroteknikë, Metal)Constellium Valais SA0,7% individualisht0,1% 
KPP  Industria e makinerive, elektroteknikës dhe metalit 0,1% 
Scintilla AG0,9%  individualisht0,1% 
Siemens0,5%  individualisht0,1% 
Stadler Rail0,5% për të gjithë Shpërblimi i Krishtlindjeve 1000 Fr.
Wago Contact SA0,5% për të gjithë, të paktën 
25 Fr. në muaj
0,1% 

 Energjia

 

EWB Energie Wasser Bern0,2% për të gjithë, 
0,7%  individualisht
  
Industria Ushqimore dhe e shijeve Fenaco

0,1% për të gjithë,

0,65%  individualisht,

50 Fr. për dy të tretat e punonjësve deri në 4750 Fr. në industrinë ushqimore

100 Fr. (me përjashtim të industrisë ushqimore) 
Haco / Narida SHA

0,5% për të gjithë,
plus 30 Fr. për pagat deri në 5000 Fr., 

0,5% individualisht

  
Nestlé selia në Lozanë & Nespresso0%  
Schweizer Zucker0,7%  individualisht  
Unioni i Prodhuesve të Cigarave të Zvicrës Qendrore (UCIFA)20 Fr. për të gjithë20 Fr.Leja e lindjes 100% e paguar (më parë 80%)
Wander AG

0,3% për të gjithë,

0,7%  individualisht

100 Fr. 
Industria e OrëveKKP  e industrisë zvicerane të orëve dhe mikroteknikës0,2% ose
12 Fr. për të gjithë
  
ShërbimetKooperativa Coop1%  individualisht100 Fr. 
L-GAV e Gastronomisë 0,2% 
Pastrimi (Zvicra Gjermane) 3% 
Shërbimet e Sigurisë 2% (Kategoria C, punonjësit me orë) 
Dyqanet e karburanteve 40 Fr. 
Sektori i zejeveZanati i makinave BL, BS0,5% për të gjithë  
Automobile Jura-Jura bernois30 Fr. për të gjithë20 deri 60 Fr. 
Autorimesse TI0,3% për të gjithë1% 
KKP Sektori i peizazhit (kopshtarisë) FR, NE, JU, JU-BE2,2% për të gjithë  
Ndërtimi i tavanit / Brendshëm40 Fr. për të gjithë  
Elektro (Zvicra pa GE dhe VS)50 Fr. për të gjithë Kompensimi i drekës +2 Fr., Pushime +2  deri +5 ditë, Leja e atësisë 10 ditë me 100%
Konstruksioni i ndërtesave (Zvicra Gjermane + TI)40 fr. për të gjithë0,5% 
Industria e drurit25 Fr. për të gjithë25 Fr. 
Pastruesit e oxhaqeve ZH2,2% për të gjithë  
Metalurgjia e ndërtimit në kantonin e Gjenevës20 Fr. për të gjithë60 deri 80 Fr. për praktikantët ­Lernenden 
Parqet dhe kopshtet në kantonin e Gjenevës0,5% për të gjithë  
Zdrukthëtarë Marangozët (Zvicra Gjermane, TI)

 20 Fr. për të gjithë,

30 Fr.   individualisht

 

2,5%

 

 

 

 

SOR Sektori i ndërtimit (Zvicra frakofone)53.10  Fr.  për të gjithë151 Fr.  deri
196 Fr.
 
Kimi / FarmaceutikëNovartis0,8% bis 1,2% për të gjithë (nä bazë të lartësisë së pagës) dhe 100 Fr. për pagat vjetore deri  85 000 Fr.  
Roche0,8%  individualisht  
Ndërsektoriale Huadhënia e personelit 1,1%