Yıllardır yaz aylarında sıcak dalgaları giderek artıyor. Bu durumdan özellikle inşaat şantiyelerindeki işçiler etkileniyor. Bunun sağlık üzerindeki etkileri ciddi olabilir. Buna rağmen sektördeki yoğun zaman baskısı nedeniyle, inşaat firmaları en asgari koruma önlemlerini bile sürekli olarak ihmal ediyorlar. Bu nedenle inşaat işçileri, açık havada çalışmanın 33 dereceden itibaren durdurulması ve bitiş tarihinin buna göre ertelenmesi gibi net ve bağlayıcı kurallar talep ediyor.
Yukarıdan güneş yakıcı bir şekilde parlıyor, aşağıdan ise asfalt kaynıyor. Bu koşullar altında inşaat işçileri ağır fiziksel işler yapıyorlar. Bu kavurucu sıcaklık sadece yorucu olmakla kalmıyor, aynı zamanda sağlık için de bir tehlike oluşturuyor:
İklim ısınması nedeniyle bu tehlike her geçen yıl artmaktadır. Bu yılın Mayıs ayında bile sıcaklık rekorları kırılmıştır.
Günümüzde sıcak havada çalışma durumunda çeşitli koruyucu önlemler uygulanmaktadır: düzenli molalar, içme suyunun sağlanması ve çalışma saatleri ile iş organizasyonunda yapılan düzenlemeler. Ancak uygulamadaki deneyimler açıkça gösteriyor ki: Daha net ve bağlayıcı kurallara ihtiyaç var. Unia yıllardır bu konuda mücadele ediyor .
Bu çabalar, 2024 yılında müteahhitler, inşaat sahipleri, Suva, resmi makamlar ve sendikanın katılımıyla «İnşaat Sektöründe Sağlık Yuvarlak Masa Toplantısı» nın hayata geçirilmesini sağladı. Unia’nın baskısı sayesinde ilk somut iyileştirmeler de sağlandı: Suva’ya göre bugün hava sıcaklığının 33 derece olması durumunda, her saat başına 15 dakikalık mola verilmesi gerekiyor. Ayrıca, inşaat işçilerinin toplu iş sözleşmesinde – yani Ulusal Çerçeve Sözleşmesi’nde (LMV) – geçen yılki mücadeleler sayesinde de ilerlemeler kaydedildi. Yeni LMV, sıcaklık nedeniyle sağlık açısından bir tehlike ortaya çıktığında çalışmanın durdurulması zorunluluğunu açıkça belirtmektedir.
İlk ilerlemelere rağmen çözülmemiş sorunlar hala devam ediyor. Buradaki temel sorun, işverenler olarak inşaat sahiplerinin uyguladığı büyük zaman baskısıdır. Zira uygulamada, giderek daha gerçekçi olmayan teslim tarihleri ve zaman baskısı, firmaların en asgari güvenlik kurallarını bile ihmal etmesine yol açmaktadır.
İnşaat işçilerinin sağlığının etkili bir şekilde korunabilmesi için daha fazla koruma önlemine ihtiyaç vardır. Unia ile birlikte inşaat işçileri şunları talep ediyor:
33 dereceden itibaren açık havada çalışma geçici olarak durdurulmalıdır. Çalışma durdurulursa, tarihlerin buna göre geriye doğru ayarlanmalıdır.
Unia, şantiyelerde koruyucu önlemlerin titizlikle uygulanmasını talep etmeye devam edecek ve gerektiğinde, sağlık riski ortaya çıktığında, bundan etkilenen inşaat işçileriyle birlikte çalışmayı durduracaktır.
Unia Sendikası İnşaat Sektörü Eş Başkanı