İş
TİS-kararları

En önemli yenilikler

- Darinka Filipovic

Daha fazla ücret, daha iyi molalar ve sıcak hava, masraflar ve çalışma saatleri konusunda daha net kurallar: 2025 ve 2026 yıllarında, Unia tarafından müzakere edilen ve yüz binlerce çalışanın günlük çalışma hayatını önemli ölçüde iyileştirecek çok sayıda toplu iş sözleşmesi (GAV) yürürlüğe giriyor.

Bina teknolojisi ve iskele yapımında imzalanan yeni toplu iş sözleşmeleri, inşaat sektöründe somut ilerlemeler ile perakende ticaret, benzin istasyonu mağazaları ve temizlik sektörlerinde daha yüksek asgari ücretler şunu gösteriyor: Unia’nın müzakere ettiği alanlarda yalnızca ücretler değil, çalışanların korunması da artıyor. 

Ücret ve çalışma koşullarında iyileştirmeler

2025’ten itibaren yürürlüğe girecek olan birçok yeni ya da yenilenmiş toplu iş sözleşmesi (TİS), temel sektörlerde çalışanların haklarını güçlendiriyor. Bu sözleşmeler daha iyi asgari ücretler, daha bağlayıcı çalışma saatleri, ek mola düzenlemeleri ve daha fazla sosyal güvence sağlıyor. Bu gelişmeler sendikal müzakerelerin öneminin ve faydasının açık bir göstergesidir.

Bina teknolojisi

1 Ocak 2025 tarihinden itibaren bina teknolojisi alanında ilk kez İsviçre genelinde geçerli bir toplu iş sözleşmesi (TİS) uygulanmaktadır. Bu sözleşme yaklaşık 28.000 çalışanı kapsamakta ve ücretler, çalışma saatleri ile masraflar konusunda ülke genelinde geçerli asgari standartlar oluşturmaktadır. Böylece bugüne kadar farklılık gösteren düzenlemeler uyumlu hâle getirilmekte ve sektörde ücretlerin korunması önemli ölçüde güçlendirilmektedir.

İskele yapımı

Yeni iskele yapımı toplu iş sözleşmesi (TİS), geriye dönük, 1 Nisan 2025 tarihinde yürürlüğe giriyor. Bu sözleşme, ücretli 15 dakikalık sabah molası (Znüni molası), cumartesi çalışmaları için yüzde 25 ücret zammı ve otomatik hayat pahalılığı farkı getiriyor. Bu özellikle fiziksel olarak zorlu bir meslekte calışanlar için, hissedilir bir rahatlama ve daha fazla takdir anlamına geliyor.

Benzin istasyonu mağazaları

İsviçre benzin istasyonu mağazaları için yeni (TİS),  1 Ocak 2026 tarihinden itibaren geçerli olacak ve genel olarak bağlayıcı ilan edildi. Bu anlaşma, 2028 yılına kadar asgari ücretlerin toplam 120 İsviçre frangı artırılmasını öngörüyor, daha erken hizmet planları sayesinde çalışma saatlerinin planlanabilirliğini iyileştiriyor ve yarı zamanlı çalışma modellerini güçlendiriyor. Ayrıca, çalışanlar yılda beş güne kadar ücretli mesleki eğitim hakkı elde ediyor.

Perakende ticaret ve hizmet sektörü

Perakende ticaret ve hizmet sektöründe de ilerlemeler kaydedildi. Coop-TİS 'te Ekim 2025'ten itibaren daha yüksek asgari ücretler ve iyileştirilmiş çalışma süresi düzenlemeleri yürürlüğe girecek. Temizlik sektöründe, özellikle düşük gelirleri daha yüksek asgari ücretlerle güçlendiren yeni bir TİS 2025 sonunda yürürlüğe girecek.

Boyacı ve sıvacı mesleği

Boyacı ve sıvacı mesleği için yeni TİS, Nisan 2026'da yürürlüğe girecek. Bu anlaşma, ücretsiz seyahat süresini kademeli olarak azaltarak 2028 yılına kadar yarı yarıya düşürecek, üçüncü görevden itibaren cumartesi günleri çalışılan saatler için yüzde 25 ek ücret ödeyecek ve öğle yemeği masraflarını artıracak. Ayrıca, yüzde 2'ye kadar otomatik enflasyon telafisi, daha sıkı kontroller ve ihlallerde daha yüksek cezalar öngörülmektedir. Nisan 2025'te maaşlar aylık 75 frank, asgari ücretler ise 50 frank artırılmıştır. 

Almanca konuşulan İsviçre'de temizlik sektörü

Almanca konuşulan İsviçre'deki temizlik sektörü için yeni toplu iş sözleşmesi 2026 ile 2029 yılları arasında geçerli olacak ve yaklaşık 75.000 çalışanı etkileyecek. Asgari ücretler 2026'dan itibaren yüzde 3, 2028'den itibaren ise özellikle kalifiye işçiler için yüzde 2,5 daha artacak. Artık, tüm çalışanlar için, çalışma süresine bakılmaksızın günlük hastalık sigortası geçerli olacak, ücretin ödenmeye devam edilmesi için erteleme süresi 90 güne uzatılacak ve seyahat süreleri de dahil olmak üzere kapsamlı çalışma süresi kontrolü yükümlülüğü daha da sıkılaştırılacak. Unia ve Allpura tarafından müzakere edilen TİS ayrıca 16 haftalık doğum iznini de güvence altına almaktadır.