13. AHV emekli maaşının kabul edilmesi sendikalar açısından büyük bir başarı oldu. Ancak ek finansmanın katma değer vergisi yoluyla sağlanıp sağlanmayacağına halk 29 Kasım’da karar verecek. SGB delegeleri, yapılan kapsamlı ve yoğun tartışmaların ardından bu vergi artışına açık bir şekilde destek verdi.
Parlamentodaki burjuva çoğunluk, finansmanın ücretlerden kesilen primlerin artırılması yoluyla sağlanmasını reddetti ve karma finansman konusunda varılan uzlaşmayı da engelledi. Bunun yerine genel katma değer vergisinin yüzde 8,1’den yüzde 8,5’e çıkarılması dayatıldı. Temel ihtiyaç maddeleri için geçerli olan düşük vergi oranı ise korunacak. Unia Başkanı Vania Alleva, sağ partilerin sendikaların elde ettiği başarıdan rahatsız olduğunu eleştirdi. Buna rağmen, AHV’nin toplumdaki gelir dağılımını yeniden dengeleme açısından en önemli araç olduğunu vurgulayarak “Evet” tavrını savundu: «Sağ partiler halkın istediğini istemiyor. Çünkü 13. emekli maaşını halk oylamasına götürüp kazanmış olmamız hâlâ onları öfkelendiriyor.» Burjuva partilerinin bu tutumuna rağmen Alleva, SGB delegelerinin “Evet” kararını destekledi:
«Memnunum. Çünkü AHV için harcanan her frank iyi bir yatırımdır. Zira AHV’miz elimizde bulunan en iyi gelir yeniden dağıtım mekanizmasıdır. SGB delegelerinin “Evet” kararı, güçlü bir AHV’ye verilen “Evet”tir.»
Destekleyenler, finansmanda ortaya çıkabilecek açıkların emeklilik yaşının yükseltilmesi için önemli bir gerekçe olarak kullanılabileceği konusunda uyarıda bulundu. Eleştirenler ise katma değer vergisinin artırılmasının sendikaların güvenilirliğine zarar vereceğini ve düşük gelirli insanların gelirlerinin daha büyük bir bölümünü vergi olarak ödemek zorunda kalacağını savundu. Bu konudaki ayrıntılı açıklamalar ve karşılıklı argümanlar tam metinde yer almaktadır.
Hilmi Gashi, AHV’nin göçmenler ve düşük ücretli sektörlerde çalışanlar açısından temel bir geçim kaynağı olduğuna dikkat çekti. Özellikle inşaat, temizlik, lojistik ve bakım sektörlerinde çalışan insanların ay sonunda özel bir üçüncü emeklilik sigortasına ayıracak paralarının çoğu zaman kalmadığını belirtti.
«Özellikle göçmenler bundan etkilenmektedir. Çünkü göçmenler, fiziksel açıdan son derece ağır olan bu mesleklerde orantısız bir şekilde daha fazla çalışmaktadır. AHV ise yaşlılık döneminde onlar için çoğu zaman tek geçim kaynağıdır.» Göçmen işçilerin acı gerçeği ise, çalışma koşullarının zorluğu nedeniyle birçoğunun 65 yaşındaki emeklilik yaşına bile ulaşamamasıdır. Emeklilik yaşına ulaşabilenler ise daha düşük yaşam beklentisi nedeniyle emekli maaşlarını çoğu zaman yalnızca birkaç yıl alabilmektedir. Bu nedenle katma değer vergisinin artırılması, AHV’de finansman açığı oluşmasından hâlâ çok daha iyi bir seçenek olarak değerlendirilmektedir.
Delegelerin çoğunluğu açısından “Hayır” kararının yaratacağı riskler daha ağır bastı. Sendikalar, katma değer vergisinin yüzde 0,4 oranında artırılmasını destekliyor ve aralık ayında ilk 13. emekli maaşının ödenecek olmasından memnuniyet duyuyor. Sağ ve burjuva partileri bunu engelleyemedi veya daha fazla geciktiremedi. Bunun nedeni, sendikaların halk girişiminin metnini stratejik açıdan doğru ve akıllıca hazırlamış olmasıdır.