Röportaj

Asgari ücretler - fırsatlar ve zorluklar

- Hilmi Gashi

Hayatta kalmaya yetecek kadar olan ücretler zengin İsviçre'de pek düşünülemez, ancak varsayıldığından daha da yaygındır.

 

Unia'a ekonomisti Noémie Zurlinden ile bir röportaj

 

Çalışan yoksullar - İsviçre'de de var mı?

İsviçre'de yaklaşık 300.000 kişi çalışan yoksul olarak sınıflandırılmaktadır: bu kişiler kazançlı bir işte çalışmalarına rağmen yoksulluktan etkilenmekte ya da yoksulluk tehdidi altında bulunmaktadırlar. Zengin İsviçre, ücretli emeğe rağmen yoksulluğu önlemeyi başaramıyor. Risk faktörlerinden biri çok düşük ücretlerdir.

İsviçre'de kimler düşük ücret alıyor?

Yarım milyon çalışan düşük ücret alıyor - medyan ücretin üçte ikisinden az, yani 4525 CHF'nin on iki katından az. Bunların neredeyse üçte ikisi kadın. İsviçre pasaportu olmayan her beş kişiden biri düşük ücretle çalışıyor.

Hangi sektörler özellikle düşük ücret ödüyor?

Ağırlıklı olarak hizmet sektörleri ve kadın oranının yüksek olduğu sektörler. Perakende sektöründeki her dört işten biri, temizlik sektöründeki her üç işten biri ve konaklama ve kuaförlük sektöründeki her iki işten biri düşük ücretli işlerdir.

Neden kadın oranının yüksek olduğu sektörlerde düşük ücret öndeniyor?

Bir nedeni, bu sektörlerin çoğunun bakım işinin bir parçası olmasıdır. Düşük ücretler, toplum için önemine rağmen bakım işine verilen düşük değerin bir ifadesidir. Ayrıca çok zaman ve yoğun emek gerektiren bir iş olması da ücretleri düşürmektedir.

Konaklama ve kuaförlük sektöründe asgari ücretlerin belirlendiği toplu iş sözleşmeleri (TİS) olmasına rağmen ücretler düşüktür. TİS düşük ücretlere karşı koruma sağlayabilir mi?

Evet, asgari ücretlerle ilgili TİS'ler düşük ücretlere karşı önemli bir korumadır, her ne kadar hala iyileştirmeye açık alanlar olsa da. Lojistik, kozmetik endüstrisi veya perakende ticaret gibi düşük ücretli işlerin yoğun olduğu sektörlerde ülke çapında veya sektör genelinde bir TİS bulunmamaktadır. Bu nedenle TİS lerin yanı sıra yasal asgari ücretler de kilit önem taşımaktadır.

İsviçre'de yasal asgari ücret var mı?

Örneğin Portekiz veya İspanya'dan farklı olarak İsviçre'de ulusal düzeyde asgari ücret yoktur. Ancak Neuenburg, Jura, Ticino, Cenevre ve Basel-Stadt kantonlarında yasal asgari ücretler mevcuttur ve bunların hepsi kantonların seçmenleri tarafından onaylanmıştır. Zürih, Winterthur ve Luzern şehirlerinde de asgari ücretler onaylandı ve diğer bazı kanton ve şehirlerde de asgari ücret girişimleri icin oy toplanarak, yetkili kurumlara sunuldu.

Asgari ücretlerin yoksullukla mücadele için uygun bir araç olmadığını ve bunun yerine işsizliği artırdığını sık sık duyuyoruz.

Bu doğru değildir. İsviçre de dahil olmak üzere bilimsel çalışmalar asgari ücretlerin en düşük ücretleri yükselttiğini göstermiştir. Öte yandan işsizlik ya çok az etkilenmekte ya da hiç etkilenmemektedir.

Bu yanlış iddiaların yayılmasında kimin çıkarı var?

İşverenler ve onlara yakın olanlar. En son Zürih ve Winterthur'da olmak üzere defalarca itiraz yoluyla asgari ücretleri engellemeye çalıştılar.Ulusal parlamentodaki bir girişim, Ettlin önergesi, kanton asgari ücretlerini iptal ederek yerine daha düşük olan TİS -asgari ücretlerini uygulamak istiyor.

İşverenlerin saldırılarına karşı ne yapabiliriz?

Unia, bu saldırılara karşı yasal asgari ücreti savunuyor ve Ettlin`in  önergesinin uygulanmasına karşı mücadele ediyor.