Rasizm w Szwajcarii nie jest zjawiskiem marginalnym, lecz ma miejsce w naszym otoczeniu – w szkole, w biurze i w naszych dzielnicach. Nowy raport sieci poradnictwa dla ofiar rasizmu pokazuje, że liczba przypadków stabilizuje się na alarmująco wysokim poziomie.
W 2025 roku odnotowano łącznie 1245 przypadków. Chociaż jest to „tylko” o trzy procent więcej niż w roku poprzednim, ogromny wzrost o prawie 40 procent w porównaniu z 2024 rokiem utrwalił się. Osiągnięto wierzchołek góry lodowej; liczba niezgłoszonych przypadków pozostaje wysoka. Incydenty te najczęściej dotyczyły rasizmu wobec osób czarnoskórych i ksenofobii. Ponadto ponownie odnotowano znaczny wzrost liczby przypadków rasizmu wobec muzułmanów, podczas gdy antysemityzm utrzymywał się nieymiennie na wysokim poziomie.
Sytuacja w sektorze edukacji jest szczególnie niepokojąca. Prawie co czwarty zgłoszony incydent (22%) miał miejsce w szkołach. Znaczna część tych zgłoszeń dotyczy rasizmu wobec osób czarnoskórych (41%), następnie rasizmu wobec muzułmanów (25%) i ksenofobii (20%). Potwierdzają to wyniki badania przeprowadzonego przez Unię, które pokazują, że rasizm i dyskryminacja są głęboko zakorzenione w szwajcarskim systemie kształcenia dualnego: ponad jedna trzecia praktykantów zgłasza doświadczenia rasistowskie w miejscu pracy. Dlatego konieczne są szkolenia dla nauczycieli i kadry kierownicyej w szkołach i zakładów szkoleniowych, a także wzmożone kampanie uświadamiające, intensywny monitoring ze strony władz oraz wzmocniona ochrona prawna, doradztwo i wsparcie dla ofiar rasizmu w szkołach, miejscach praktyk i w miejscu pracy.
Praca to obszar o największym wzroście przypadków dyskryminacji. Co szósty incydent ma miejsce w pracy. Szczególnie szokujący jest fakt, że pracodawcy często zawodzą swoich pracowników. Na przykład, kobieta zgłosiła, że padła ofiarą poważnych rasistowskich nadużyć i została fałszywie oskarżona o kradzież przez pacjenta podczas pracy w opiece pielęgniarskiej. Jej pracodawca nie zaoferował jej żadnego wsparcia, ani wobec pacjentowi, ani wobec policji. Takie fałszywe oskarżenia zgłoszono w 15% wszystkich przypadków, co wskazuje na stosunkowo wysoką częstotliwość. Rasistowskie obelgi są jeszcze częstsze i zgłaszane w 25% wszystkich przypadków. Co więcej, wielokrotnie okazuje się, że osoby sprawujące władzę, takie jak pracodawcy czy nauczyciele, często nie podejmują zdecydowanych interwencji w incydentach rasistowskich i nie zapewniają wystarczającej ochrony osobom poszkodowanym.
Najczęściej wymienianymi motywami dyskryminacji pozostają rasizm wobec osób czarnoskórych (33%), ksenofobia i wrogość wobec obcokrajowców (30%), a następnie rasizm wobec muzułmanów (23%), co stanowi wzrost o 5 punktów procentowych. Inne motywy to rasizm wobec osób ze świata arabskiego (9%), rasizm wobec osób ze świata azjatyckiego (8%) i antysemityzm (5%).
Przypadki ataków rasistowskich udokumentowane w raporcie to jedynie wierzchołek góry lodowej. Dla wielu ofiar rasizm jest wszechobecny również w Szwajcarii, towarzysząc im przez całe życie w najróżniejszych sytuacjach i formach. Jeśli jako społeczeństwo chcemy skutecznie zwalczać rasizm, możemy to osiągnąć tylko wtedy, gdy poważnie potraktujemy ofiary i ich doświadczenia. W związku z tym, konieczne jest podjęcie ukierunkowanych i skutecznych działań przeciwko rasizmowi we wszystkich dziedzinach życia – od szkół po gabinety kierownicze agencji rządowych, firm i instytucji.
Przeczytaj raport w językach: niemieckim, francuskim, włoskim i angielskim