21 marca obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Walki z Dyskryminacją Rasową. W dniach 21-28 marca w całej Szwajcarii obchodzony jest Tydzień Walki z Rasizmem. Międzynarodowy Dzień Walki z Dyskryminacją Rasową upamiętnia masakrę w Sharpeville z 1960 roku, podczas której reżim apartheidu w RPA zabił 69 osób pokojowo demonstrujących przeciwko rasistowskim prawom.
W odpowiedzi na tę masakrę wymierzoną w uczestników pokojowego protestu przeciwko apartheidowi, Organizacja Narodów Zjednoczonych ogłosiła 21 marca Międzynarodowym Dniem Eliminacji Dyskryminacji Rasowej. Ponad sześć dekad później, dzień ten pozostaje niepokojąco aktualny – ponieważ rasizm jest obecny również w Szwajcarii.
Aktualne dane wyraźnie to pokazują: w 2024 roku zarejestrowano ponad 1200 przypadków dyskryminacji rasowej – co stanowi znaczny wzrost w stosunku do lat ubiegłych. Szczególnie dotknięte są osoby czarnoskóre i muzułmanie. Incydenty te zdarzają się w codziennym życiu szkolnym, w przestrzeni publicznej, a coraz częściej także w miejscu pracy lub podczas kształcenia zawodowego.
Dla wielu pracowników, zwłaszcza tych z doświadczeniem migracyjnym, ma to konkretne konsekwencje: ograniczone możliwości, niższe płace, przeszkody w rozwoju zawodowym oraz trudności w dostępie do szkoleń i dalszej edukacji lub uznawaniu zagranicznych kwalifikacji. Często kilka form dyskryminacji działa jednocześnie – takich jak pochodzenie, płeć, religia czy status rezydenta. Z perspektywy związków zawodowych sytuacja jest jasna: rasizm jest sprzeczny z fundamentalną sprawiedliwością społeczną i zagraża światu pracy, który reprezentujemy. Nie jest to jedynie jednostkowe przewinienie, ale problem strukturalny i instytucjonalny. Dzieli pracowników, legitymizuje nierówności i osłabia solidarność – a bez solidarności nie ma silnego związku zawodowego.
W listopadzie 2024 roku Komisja Migracyjna Unii przyjęła przełomową rezolucję. Wzywa ona do położenia kresu rasizmowi strukturalnemu i instytucjonalnemu oraz opowiada się za kompleksowymi środkami przeciwko dyskryminacji w zatrudnieniu i szkoleniach. Rezolucja stwierdza, że obecne zabezpieczenia prawne są niewystarczające, że rasizm dzieli społeczeństwo i szkodzi pracownikom, a także że pilnie należy wzmocnić centra zgłaszania naruszeń, działania prewencyjne, uświadamiające i operacyjne. Podkreśla również odpowiedzialność związku za aktywne wspieranie osób dotkniętych, promowanie solidarności i domaganie się równych praw. Jednocześnie potrzebne są praktyczne narzędzia do codziennego życia. Jednym z przykładów jest poradnik Unii dotyczący antyrasizmu – praktyczne narzędzie, które pomaga wszystkim pracownikom rozpoznawać rasizm, reagować na niego i wspierać osoby dotknięte. Obchody Tygodnia Walki z Rasizmem to zatem coś więcej niż symboliczny gest. To deklaracja polityczna: patrzenie zamiast odwracania wzroku, uwidacznianie niesprawiedliwości i jasne stwierdzenie, że rasizm nie ma miejsca w miejscu pracy. Historia Sharpeville przypomina nam, że zmiana jest możliwa tylko poprzez opór. Dzisiaj odpowiedzialność ta spoczywa na nas wszystkich.
Linki do broszury:
DE: Antirassismus jetzt – dein Leitfaden für den Alltag
FR: Stop au racisme – ton guide au quotidien
IT: Stop au racisme – ton guide au quotidien